«نه» گفتن را یاد بگیریم

«نه» گفتن را یاد بگیریم,
آموزش مهارت های اجتماعی موجب افزایش سطح اعتماد به نفس افراد و کاهش رفتارهای پرخطر می شود. این در حالی است که برخی از نهادهای اجتماعی درباره آموزش مهارت های زندگی در بین خانواده ها و جوانان بسیار ضعیف عمل کرده اند.
مهارت های اجتماعی مسیرهای جامعه پذیری را برای نوجوانان مهیا می کند به نحوی که آنان همانند یک عضو صالح و سالم وارد جامعه می شوند و از رفتارهای انحرافی نوجوانان و جوانان جلوگیری می شود. بدین معنا که جوانان یاد می گیرند چگونه تصمیم گیری کنند و تفکر خلاق و انتقادی داشته باشند، چگونه احساس مسئولیت پذیری را در خود افزایش دهند و از همه مهم تر چگونه نحوه رفتار مناسب با همسالان را یاد بگیرند.
از کارکردهای اصلی مهارت های زندگی ارتقای سلامت روحی ـ روانی افراد است و جوانان در طول اجرای برنامه های مدون آموزش هایی درباره افزایش خودآگاهی، تصمیم گیری حل مسأله، تفکر انتقادی، تفکر خلاق، کنترل هیجان ها در افراد فرامی گیرند. این آموزش ها بیشتر از سوی نهادهای درگیر با مسائل اجتماعی به جوانان داده می شود. همچنین آموزش های پیش از ازدواج و برخورد با مسائل بحران زا از دیگر آموزش های مهارت های اجتماعی است.
با توجه به جمعیت جوان کشور و مسائل و بحران های پیش روی این جمعیت ضروری است که اقدام های اساسی تری در این بخش انجام شود. با این همه براساس آمار سازمان بهزیستی کشور تنها ۴۰۰ هزار نفر دانش آموز و دانشجویان ۱۲ دانشگاه در سال گذشته تحت پوشش طرح مهارت های زندگی قرار گرفته اند و امسال نیز برای نخستین بار طرح مهارت های زندگی به سربازخانه ها و محیط های کاری کشور می رود تا جمعیت بیشتری از مهارت صحیح زندگی کردن برخوردار شوند. دکتر «حبیب الله مسعودی فرید» مدیر کل دفتر پیشگیری از آسیب های اجتماعی درباره ضرورت طرح مهارت های اجتماعی در کشور می گوید: تحقیقات نشان می دهد که ۵۰ درصد از کودکانی که آموزش مهارت های زندگی دیده اند در برخورد با مشکلات با اعتماد به نفس بیشتری مواجه شده اند.
وی به مسأله طلاق و اعتیاد اشاره می کند و می گوید: براساس آمارها ۳۰ درصد از طلاق ها در سال اول و ۵۰ درصد آن نیز در ۵ سال اول زندگی اتفاق می افتاد. عمده مشکلات طلاق نیز به دلیل نداشتن آگاهی از زندگی زناشویی است. در بحث اعتیاد نیز فرد نمی تواند بر استرس ها و نگرانی اطراف خود بطور مناسب تسلط یابد. ولی فراگیری مهارت های زندگی نقش بسزایی در کاهش استرس و افزایش اعتماد به نفس فرد دارد.
به گفته دکتر فرید، آموزش مهارت های اجتماعی نوعی تزریق واکسن اجتماعی روانی برای فرد است که به ارتقای سلامت اجتماعی و خانوادگی فرد کمک می کند.
● نه گفتن آموختنی است
مهارت های اجتماعی اصلی ترین مباحث تربیتی است که از سوی والدین و مربیان آموزشی به فرزندان آموخته می شود . معیارهای انتخاب دوست به عنوان همراه، هم کلاسی و همدم نخستین گام برای آغاز مهارت های اجتماعی است.
دکتر «مجید ابحری» رفتارشناس با تأکید بر این موضوع می گوید: گفتن نه به خواسته ها و مطالبات نامعقول و غیرمنطقی اطرافیان یکی از کارکردهای مهم آموزش مهارت های زندگی است. بسیاری از فرزندان از پاسخ منفی خجالت می کشند و در پاسخ به درخواست های نامعقول دوستان خود جواب مثبت می دهند و در نتیجه دچار مشکلات بسیاری در زندگی می شوند.
وی تأکید می کند: بسیاری از کودکان هم به دلیل ترس از نیشخند یا مسخره کردن دوستان دست به کارهای نامعقول می زنند و در نتیجه با دوستان ناباب به گرداب اعتیاد، انزوا، ترک تحصیل و خودکشی سقوط می کنند.
به گفته ابحری برای از بین بردن بحران هویت، پیروی از پوشش های ناهنجار و انجام آرایش و پیرایش های مخصوص افراد منحرف غربی نیازمند افزایش مهارت های اجتماعی در جامعه هستیم و فرزندان با این آموزش ها می آموزند که در برابر تمام ناهنجاری ها و خواسته های نامعقول «نه» بگویند. با این همه ورود به اجتماع، رعایت حقوق دیگران در تمام ابعاد، احترام به معیارهای شهروندی، حرکت در چارچوب ضوابط اجتماعی، انتخاب همسر، شغل و آین��ه و شرایط زندگی از مقوله های فراگیری مهارت های اجتماعی است. وی علاوه بر موارد فوق مهارت های اجتماعی را برای والدین هم بسیار مهم تلقی می کند و می گوید: والدین و مربیان اصلی ترین نقش را در فراگیری مهارت های اجتماعی دارند. والدین باید از تحقیر، مقایسه و تبعیض فرزندان به طور جدی خودداری کنند و تصور نکنند که دوست بودن با فرزندان موجب شکستن حرمت ها و مبانی سنتی میان آنها و فرزندان می شود.
به گفته این کارشناس، افراط و تفریط عاطفی و تربیتی یا سخت گیری های انضباطی و تحصیلی، انتخاب رشته و هدف تحمیلی براساس سلیقه پدر و مادر و نه استعداد و توانایی فرزندان موجب سرخوردگی و کاهش اعتماد به نفس فرزند می شود.
ابحری به نقش خانه و مدرسه اشاره می کند و می گوید: مهارت های اجتماعی از سوی خانه و مدرسه بسیار پراهمیت و مهم تلقی می شود، علاوه بر آنها رسانه های گروهی بویژه رادیو و تلویزیون در آموزش مستمر مهارت ها می توانند بسیار کارساز باشند که متأسفانه برخی از ارگان ها در ارتباط با بحث مهارت های اجتماعی کوتاهی می کنند.
شاید علاوه بر رسانه های گروهی نهاد خانواده و آموزش و پرورش به عنوان نهادهای متولی اعم از دولتی و یا غیردولتی غیرقابل انکار باشد و در مجموع تمام نهادهای اجتماعی اگر وظیفه ای پررنگ تر از خانواده نداشته باشند مسلماًمسئولیت کم تری نخواهند داشت بنابراین با آموزش مهارت های زندگی به سادگی می توان از بسیاری از آسیب های اجتماعی پیشگیری کرد.
هدی هاشمی
منبع : روزنامه ایران


 
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه